Artykuły
Damę z gronostajem
Jedno z najsłynniejszych dzieł mistrza Leonarda, a mianowicie Damę z gronostajem, możemy podziwiać w krakowskim Muzeum Czartoryskich. Warto podkreślić, że jest to jednen z najcenniejszych obrazów w muzealiach polskich i jedyne dzieło Leonarda da Vinci w naszym kraju.Obraz powstał w latach ok. 1483-90, wykonany w technice olejnej, z użyciem tempery, na desce orzechowej o wymiarach 54,7 na 40,3 cm. Kobietą przedstawioną na malowidle jest Cecylia Gallerani, kochanka księcia Ludovico Sforzy. Trzymane przez modelkę zwierzątko, nazywane gronostajem, ma złożone znaczenie. Jest nawiązaniem do nazwiska modelki, bowiem jego grecka nazwa galée zawiera się w jej nazwisku. Zwierzątko jest również czytelnym symbolem Ludovica Sforzy, który był kawalerem prestiżowego Orderu Gronostaja i którego wizerunku używał jako swojego godła. Łasiczka może być również pojmowana jako alegoria macierzyństwa. Zgodnie z sięgającą antyku tradycją ułatwiała rozwiązanie. Artysta umieścił zwierzątko w taki sposób, by zakrywało brzemienność modelki, bowiem wiadomo, że nosiła ona syna Ludovica – Cesare.
Obraz został zakupiony przez księcia Adama Jerzego Czartoryskiego, dla jego matki Izabeli. Wystawiany był w Domu Gotyckim w Puławach. W czasie powstania listopadowego został wywieziony do Paryża, a pod koniec XIX wieku znów sprowadzony do Krakowa, do tworzonego tam Muzeum Czartoryskich. W 1939 obraz został zagrabiony przez okupantów niemieckich, służył jako dekoracja wawelskiej rezydencji Hansa Franka, następnie wywieziony do Niemiec, skąd w 1946 został ponownie sprowadzony do Krakowa.